Op vrijwel elke luchtreiniger in de winkel staat het woord HEPA. Vaak in grote letters, vooraan op de doos. Klanten denken dan dat ze iets gegarandeerds kopen. Dat klopt niet altijd.
HEPA als norm bestaat wel
Laat ik eerlijk zijn: HEPA als industrie-norm bestaat echt. Volgens de Europese standaard EN 1822 is een H13-filter een filter dat minstens 99,95% van de deeltjes van 0,3 micrometer tegenhoudt. Een H14-filter doet 99,995%. Dat is strikt geregeld, en wordt vooral toegepast in omgevingen waar het er echt toe doet, zoals cleanrooms en ziekenhuizen.
Tot zover de goede kant van het verhaal. Want zodra je naar de schappen met consumenten-luchtreinigers loopt, verandert het beeld.
Voor consumenten is het woord grotendeels onbeschermd
"HEPA-type", "HEPA-style", "HEPA-like", "HEPA-grade", en zelfs "True HEPA". Het zijn marketingtermen die fabrikanten kunnen gebruiken zonder onafhankelijke toetsing. Er is geen instantie die per product controleert of de claim klopt met de inhoud.
En het venijn zit dieper dan je zou denken. Want ook de nette lettercodes H13 en H14 zijn op de consumentenmarkt niet beschermd. De norm EN 1822 beschrijft hoe je zo'n filter onder laboratoriumcondities test, maar niemand controleert of de luchtreiniger die jij koopt die norm daadwerkelijk haalt. Je vertrouwt dus, hoe je het ook wendt of keert, op het woord van de fabrikant.
Ik heb een kleine tool gemaakt waarmee je het zelf kunt zien. Klik op een term zoals je hem op een doos tegenkomt, en kijk wat die claim werkelijk garandeert.
Interactieve tool: klik bovenin op de termen en onderin op de standen om te zien wat de claims werkelijk betekenen.
Een concreet voorbeeld
In 2024 bracht Dyson een dispuut bij de Amerikaanse Better Business Bureau over de "True HEPA"-claims van Levoit, een van de grootste luchtreiniger-merken ter wereld. Levoit's reactie? Ze verwijderden alle "True HEPA"-vermeldingen van hun producten. Geen ontkenning, geen uitleg. Een snelle terugtrekking, waardoor verder onderzoek niet meer mogelijk was.
En in januari behandelde Keuringsdienst van Waarde dit onderwerp ook. De conclusie sloot aan op wat ik hierboven beschrijf: voor consumenten is het bijna onmogelijk om HEPA-claims tussen merken eerlijk te vergelijken.
En dan is er nog de stand
Stel dat een claim wél ergens op gebaseerd is. Dan is er nog een addertje onder het gras: die prestatie wordt vrijwel altijd gehaald op de hoogste stand. En laat dat nou net de stand zijn waarop bijna niemand zijn reiniger de hele dag aan laat staan, simpelweg omdat het te veel lawaai maakt.
In het tweede deel van de tool hierboven kun je dat zelf naspelen. Zet een toestel op turbo en je haalt de geadverteerde reiniging, maar je zit op het geluidsniveau van een stofzuiger. Zet hem op de werkstand die je acht uur per dag aan kunt laten, en je haalt in de praktijk een flink stuk van die prestatie niet. De claim op de doos en de werkelijkheid op kantoor zijn dus twee verschillende dingen.
Wat dit voor MKB-eigenaren betekent
Als je een luchtreiniger voor je kantoor koopt op basis van "HEPA" op de doos, weet je in veel gevallen niet wat je werkelijk koopt. Of het filter daadwerkelijk de geclaimde efficiëntie haalt. Of die efficiëntie alleen op de turbostand wordt bereikt. Of het filter na een paar maanden nog hetzelfde presteert.
Dat is geen detail. Het verschil tussen wat een toestel belooft en wat het op een gewone werkdag levert, bepaalt of je medewerkers daadwerkelijk schonere lucht inademen of alleen een geruststellend woord op een verpakking hebben gekocht.
Waarom ik bewust niet meedoe
Toen ik BjorkHeim begon te ontwikkelen, heb ik bewust gekozen om niet mee te doen aan deze claim-oorlog. Niet de hoogste piek-prestatie op turbo als verkoopargument, maar de werkelijke prestatie op de stand die mensen écht de hele dag aan laten staan. Fluisterstil, op werksnelheid, het hele jaar door. Dat is een minder spannend getal op een doos, maar het is wel het getal dat telt op de werkvloer.
"Een claim op een verpakking is pas iets waard als je weet onder welke condities hij is gemeten. En precies die condities ontbreken meestal."
Wat volgt
Deze week ga ik verder op dit thema. In een volgend artikel laat ik zien waarom op een werkplek een heel andere maatstaf telt dan het piekgetal op de doos, en waar je dan wél op kunt letten als ondernemer.
Heb jij weleens een luchtreiniger gekocht en achteraf gedacht: deed hij wat ik verwachtte? Ik hoor het graag. Lees ook hoe de BjorkHeim-luchtreiniger continu op vol vermogen filtert in plaats van alleen op de piekstand. En ben je benieuwd wat dit voor jouw kantoor betekent, neem dan gerust contact op.
Bronnen: Europese norm EN 1822 (filterklassen H13 en H14), Better Business Bureau National Advertising Division (dispuut Dyson over True HEPA-claims, 2024), Keuringsdienst van Waarde (uitzending over HEPA-claims, januari 2026).
De percentages, decibellen en effectiviteitswaarden in de tool zijn benaderingen van een gemiddeld toestel, bedoeld om het patroon te tonen. Hoeveel een specifiek apparaat werkelijk filtert en hoeveel geluid het maakt, verschilt per model.
